Tips om jouw meterkast ook veiliger te maken

Introductie

Voor ons gezin wil ik graag een zo veilig mogelijke huis. Tijdens mijn zoektocht kwam ook hier de meterkast naar voren, aangezien dit relatief vaak veroorzaker is van brand, evenals apparaten met een verwarmingselement zoals drogers. Kortom, tijd om onze ietswat verouderde meterkast flink onder handen te nemen.

Preventieve maatregelen tegen brand

De beste manier om de gevolgen van brand te verkleinen is uiteraard preventie. Het merendeel van de tips zullen dan ook in deze categorie vallen.

Opgeruimde meterkast

In de afgelopen jaren heb ik diverse meterkasten gezien en schrok ik hoe vol die bij sommigen is. Misschien omdat het een ‘kast’ heet dat we denken dat er de nodige spullen in kunnen? Naar mijn idee horen er geen (hand)schoenen, jassen of andere kledingstukken in een meterkast. Enkele kleine apparaten zijn bijna onvermijdelijk als de internetverbinding in de meterkast binnen komt, zoals een router of modem. Gelijktijdig zou ik zelf niet een NAS of computer laten draaien in de meterkast. Dit soort apparaten kunnen flink bijdragen aan een stijgende temperatuur in de meterkast. Zeker met het oog op koudwaterleidingen die vanwege legionellavorming ook niet te warm mogen worden, evenals een toenemende mate van stroomverbruik binnen onze groepenkasten.

Onze woning is voorheen bewoond door o.a. een IT-er met een voorliefde voor radiotechniek. Derhalve zaten er de nodige aansluitingen in de meterkast voor telefonie. Ook was er een verouderd alarmsysteem aanwezig, dat niet alleen erg warm werd, maar ook met een verzameling kabels tot gevolg. De vorige bewoners waren juist niet-technisch en hebben besloten om de helft van de bekabeling af te knippen in plaats van netjes te verwijderen. Kortom, dat is een klus voor ons als huidige bewoner. Minder bekabeling betekent ook meteen meer overzicht van de resterende kabels.

Foto van loshangende kabels die voorheen werden gebruikt voor alarmsysteem en telefonie.

De vorige bewoners hebben oude bekabelng niet opgeruimd. Inmiddels zijn ze grotendeels weg en waar mogelijk meteen vervangen voor ethernetbekabeling.

Ventileren

Ook een meterkast dient voldoende te worden geventileerd, zeker bij woningen die nog een gasaansluiting hebben. Een ander voordeel is dat warmte beter weg kan en er ook minder geurontwikkeling is. Afhankelijk van het bouwjaar van de woning, kan er ook wat meer vocht aanwezig zijn. Goede ventilatie zorgt ervoor dat er geen muffe lucht hangt veroorzaakt door vocht (en schimmel).

Detectie en minimaliseren schade door brand

Documenteren

We staan er niet altijd bij stil, maar ook goede en actuele documentatie kan helpen bij veiligheid. Zo hebben de vorige bewoners hier de groepenkast laten vernieuwen, maar zonder technische tekeningen. Ook de declaratie van de groepen was niet actueel. Kortom, wat valt er precies onder groep 2?

Een ander punt van aandacht is informatie die nodig of handig kan zijn voor de hulpdiensten. Stel er is een watersnoodramp en de gehele wijk staat blank. Vermoedelijk gaat de brandweer en politie de woningen af om te zien wie er nog is. Dan is het wel zo handig dat zij weten hoeveel bewoners (en huisdieren) er in een huis normaliter aanwezig zijn of waren. Ook bij brand zal de brandweer zo snel mogelijk gas, water en electriciteit uitschakelen. Dit is ook punt waar ze kijken of er zonnepanelen en/of een thuisaccu aanwezig is. Kortom, de ideale plek om duidelijkheid te verschaffen. Dit kan door middel van een zogeheten meterkastkaart, waarop alle relevante informatie verzameld kan worden.

Samenvattend zijn dit enkele nuttige documenten:

  • Meterkastkaart voor calamiteiten
  • Noodnummers voor storingen
  • Technische tekening van groepenkast
  • Beschrijving groepen
Foto van tekeninghouder gemonteerd tegen de deur van meterkast

In plaats van een plastic mapje en een loslittende schroef, hebben we alle documenten bij elkaar in een tekeninghouder zitten. De binnenzijde van de meterkastdeur is vaak toch al verloren ruimte, dus ideaal om de belangrijkste documenten bij elkaar op te slaan.

Plaatsen van een rook- en/of brandmelder

Documenten zijn nuttig, maar doen weinig qua detectie van bijvoorbeeld brand of een waterlekkage. Aangezien een meterkast meestal voorzien is van een groepenkast, is dit een belangrijk aandachtspunt. Er kan bijvoorbeeld kortsluiting ontstaan door blikseminslag, een te hoge stroom door piekbelasting of een slechte verbinding. De kans is groot dat bij overhitting er eerst rookontwikkeling is. Dit is dan ook het moment om het meteen te detecteren en bewoners te alarmeren. Met die reden heb ik bij ons een rookmelder geplaatst. In ons geval is het overigens een combinatie van een rook- en brandmelder. Een rookmelder meet meestal de luchtdeeltjes die langs een sensor gaan, een brandmelder meet temperatuur en gaat af bij een overwacht snelle stijging.

Waterdetectie

In onze vorige woning, een appartement, kregen we te maken met een lekkage van de bovenburen. Het water stroomde zo onze meterkast in, met gelukkig alleen defecte router tot gevolg. Kortom, heb je een wateraansluiting in de meterkast zitten, dan kan een lekkagemelder vroegtijdig dit signaleren en waarschuwen.

Noodverlichting

Bij uitval van de elektriciteit is het handig om noodverlichting te hebben. Dit kan in de vorm van een zaklamp. Wij hebben in de meterkast een knijpkat hangen, ofwel een zaklamp zonder batterijen. Prima om in het donker de weg te vinden. Uiteraard kunnen we daar ook onze mobiele telefoon voor gebruiken, die vaak dichterbij is.

Een aanvulling op de zaklamp is dat we ook noodverlichting hebben aangebracht in de meterkast. Ja, zo’n lamp die automatisch aanspringt als de elektriciteit wegvalt.

Foto van noodverlichting tegen een houten schot gemonteerd.

De noodverlichting gaat automatisch aan bij stroomstoring of onderhoud aan de groepenkast.

Noodverlichting die aan gaat in een dichte meterkast voegt natuurlijk weinig toe, vandaar dat er ook een ‘verklikker’ op zit. In het stopcontact die de lamp voorziet van stroom ten behoeve de accu, zit een tussenstukker die continu meet of er stroom is. Zo niet, dan zal deze een alarmsignaal geven. Op die manier weten we meteen dat er wat aan de hand is. Uiteraard met de aanvulling dat deze alleen de stroomvoorziening meet van dat stopcontact en bijbehorende groep. In ons geval de groep van de meterkast, waarop ook de apparatuur zit die in de meterkast staat (verbinding van glasvezel, router, switch). De noodverlichting dient overigens ook als werkverlichting tijdens onderhoud aan de groepenkast. Zeker met de toekomstige uitbreidingen voor een warmtepomp of elektrische auto is een aantal aanpassingen nog nodig.

Foto van een stroomuitvalmelder.

Deze stroomuitvalmelder is een tussenstekker met ingebouwde accu en zal bij stroomuitval een alarm geven. Ook al komt de stroom na een tijdje weer terug, de melder blijft piepen totdat de resetknop ingedrukt wordt. Zo weet je ook bij thuiskomst dat er een storing is geweest en kun je apparatuur controleren.

Brandblusser

Op meerdere plaatsen in huis hebben we een brandblusser. Hopelijk weggegooid geld in de zin dat we ze nooit nodig hebben. Gelijktijdig goed om achter de hand te houden, zodat bij een beginnende brand we in ieder geval iets kunnen totdat de hulpdiensten komen.