De binnendeur piept

Tijdens de wisselingen tussen de seizoenen kan door de verschil in vocht er van alles gaan piepen en kraken. Naast een krakende laminaatvloer begon nu ook de binnendeur naar de badkamer te piepen. Vooral vervelend als ’s nachts iedereen ligt te slapen. Tijd voor wat aandacht voor de binnendeuren en nog belangrijker: om van het vervelende gepiep af te komen.

Wat piept er?

Bij een binnendeur zijn er meerdere bewegende delen die een piepend geluid kunnen veroorzaken. Allereerst de scharnieren. Dan is het geluid hoorbaar bij het openen en sluiten van de deur. De oorzaak is meerdere delen metaal die langs elkaar schuren.

Een andere veelvoorkomende optie is dat het deurbeslag piept. In dat geval hoor je het geluid bij het bewegen van de deurklink. De zogeheten krukveer is dan meestal de veroorzaker.

Piepende scharnieren?

Deur uit de scharnieren halen

De eerste stap is om de deur los te halen van het kozijn. Het punt waar de deur en het kozijn bij elkaar komen is het scharnier. Afhankelijk van het type scharnier is er een specifieke werkwijze nodig.

Inboorpaumelle of paumellescharnier

Binnendeuren zijn vaak relatief licht en de inboorpaumelle is een veelgebruikt type scharnier. Door de zwaartekracht hangt het holle deel op een stift. Vaak met een ring ertussen om de deur zo soepel mogelijk te laten draaien. Om de deur te liften is vaak alleen omhooggaande druk nodig. Met een klein deurliftje is dat snel, eenvoudig en veilig te doen.

Tips:

  • Draai de deur ver genoeg open
  • Als de deur relatief zwaar is, laat een ander persoon helpen
Foto van deurlift om een deur uit de scharnieren te tillen

Met een deurlift is het omhoogbrengen van de deur snel en veilig te doen. De kans dat vingers tussen de deur en scharnier komen is tevens een stuk kleiner. De gebruikte deurlift is de Trend D/LIFT/B en kan gebruikt worden om deuren en platen te liften. Door het draaibare mechanisme kan de deur eenvoudig van het kozijn weggedraaid en op de vloer geplaatst worden.

Kogellagerscharnieren

Bij de wat zwaardere deuren is het gebruikelijk om een scharnier met een pen tegen te komen. De pen houdt beide scharnierendelen bij elkaar. Door het gewicht en de wrijving kunnen afzonderlijke delen een piepend geluid veroorzaken. Soms is het niet nodig meteen de deur uit het scharnier te halen, maar even oppervlakkig schoonmaken en opnieuw voorzien van een smerend middel (b.v. WD-40).

Als je echt goed onderhoud wil doen is het beter om de pen eruit te halen. Dit kan met een doorslag of pendrijver. Met behulp van een hamer een goede tik om de pen naar boven te slaan, totdat hij los komt. Vaak blijft de deur redelijk goed hangen, todat de laatste pen eruit is. Toch is het raadzaam bij dit soort schanieren het met twee man te doen, zodat de een de deur kan stabiliseren en de ander de pennen eruit tikken.

Reinigen en smeren scharnieren

De eerste stap is het reinigen van de delen die langs of over elkaar draaien. Oude resten olie of vet voegen weinig toe en kunnen bijdragen aan het piepen. Met tissue of poetsdoek zijn deze oude resten vaak snel te verwijderen.

Na het reinigen is het tijd om de boel te smeren. Er zijn vele soorten smeermiddel beschikbaar. In ons geval had ik een spuitbus staan die specifiek gemaakt is voor draaiende delen, zoals een deurscharnier. Heb je die niet in huis, dan is de WD-40 voor algemeen gebruik ook prima. Andere opties zijn siliconenspray of vaseline. Belangrijk is om vooral niet teveel te gebruiken, want dat komt er vroeg of laat toch weer uit.

Foto van spuitbus WD-40 spuitvet voor o.a. deurscharnieren

Voorbeeld van spuitvet voor draaiende delen zoals een deurscharnier

Terugplaatsen van de deur en testen

Na het smeren van de scharnieren kan de deur teruggeplaatst worden. Vaak is dit iets meer balanceren om de deur precies boven de stiften te krijgen of goed uitgelijnd in de scharnieren. Als er een pen wordt gebruikt, tik de eerste er dan eerst een stukje in. Pas als de deur hangt, dan voorzichtig alle pennen naar beneden brengen. Om de kop van de pen niet te beschadigen is het slim om een hamer met kunststof kop te gebruiken, of een stukje rubber/leer ertussen.

Als de deur hangt, dan is het tijd om te kijken of het onderhoud ook echt heeft gewerkt. Draai de deur eerst voorzichtig helemaal open om te kijken of hij goed in het scharnier zit. Als hij begint te kraken of piepen, kijk dan of de deur wel goed recht hangt.

Piepend deurbeslag?

Als de oorzaak in het deurbeslag zelf zit, dan dienen we dit te demonteren. Daar is niet een eenduidige manier voor, maar overal het algemeen zijn er wel een paar tips te delen.

Indien er schroeven (platkop, kruiskop, inbus) in zitten, dan is de eerste stap om deze los te draaien. Vaak komt de deurkruk dan los en is deze aan beide kanten van de krukstift te schuiven. Leg alles opzij en maak twee stapeltjes, waarbij het duidelijk is welk materiaal van een bepaalde zijde van de deur komt. Ook al lijkt het deurbeslag symmetrisch, meestal zit er subtiele verschillen tussen beide kanten, zoals in de schroeven en/of schroefdraad.

Foto van deurklink met een deurkruk en bijbehorende inbusschroef

Bij dit type deurbeslag is de inbusschroef duidelijk te zien. Er is geen verder geen schroef, maar geheel zit geklemd. Aan de onderzijde is er een mogelijkheid om deze los te krijgen met een platte schroevendraaier.

Mocht het niet meteen duidelijk zijn hoe het beslag los komt, zoek dan op het merk en bijbehorende uitleg. Vaak is er aan de onderzijde een opening om het deurbeslag los te krijgen.

Foto van een deur waarbij het deurbeslag gedeeltelijk is verwijderd ten behoeve van onderhoud

Als de kap los is, bekijk dan aan beide zijdes welke schroeven losgedraaid kunnen worden. Bij dit merkloze beslag is aan de bovenzijde niet meteen duidelijk hoe het losgedraaid kan worden. Aan de onderzijde zitten wel twee schroeven.

De deurveer is soms al zichtbaar en kan vanaf dat punt gesmeerd worden. Dit is echter niet aan te raden, want er kunnen oude resten van olie en metaal in het deurbeslag zitten. Kortom, demonteren is de betere optie als je volwaardig onderhoud wil doen.

Foto van deurbeslag waarbij de krukveer gedeeltelijk zichtbaar is

Bij de gele pijl is een stukje van de krukveer zichtbaar die ervoor zorgt dat de deurkruk automatisch weer omhoog gaat.

Als alles gedemonteerd is, maak het geheel dan even goed schoon met een doek. Let ook even goed op de vloer, aangezien oude resten van olie of vet uit het deurbeslag kan komen. Dan is het tijd om de veer in te vetten. Ik gebruik hiervoor spuitvet van WD-40 die gericht is op het smeren van draaiende metalen delen. Zet wel een veiligheidsbril op, want bij het aanbrengen van spuitvet kan het opspatten. Leg er een dikke krant of doos onder, zodat de vloer niet vol komt te zitten.

Foto van binnenzijde deurbeslag met daarbij de veer die de deurkruk automatisch omhoog brengt

Onder de borgring zit de veer die de deurkruk automatisch omhoog brengt. De echte professional zou alles los kunnen halen, maar vaak is dat voor het smeren niet nodig. Spuit van alle kanten de veer vol met spuitvet.

Na het reinigen en invetten, kan alles weer teruggeplaatst worden. Draai alle schroeven vast, maar ook niet te strak.

Gebruikt gereedschap en materialen

  • Deurlift
  • Doorslag of pendrijver
  • Inbussleutel
  • Platte schroevendraaier
  • WD-40 Spuitvet